पूर्वप्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको पुस्तक नाति पुस्तालाई उपहार

पूर्वप्रधानमन्त्री एवं पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नयाँ साहित्यिक कृति ‘मिट्टी एन्ड द वाइल्ड क्याट’ बजारमा आएको छ । 

 

देशको अन्तरिम सरकारको नेतृत्व गरिरहेका बेला उनले यो पुस्तकको सिर्जना गरेकी हुन्। उनले आफ्ना नातिलाई समर्पित गरेको यस पुस्तकले अपार प्रेम, आशा र सकारात्मकताको सन्देश दिन्छ । 
 

दुर्गा सुवेदी प्रकाशक रहेको यो पुस्तक पढ्न, पढाउन र पढेर सुनाउन उपयोगी रहेको छ । यो पुस्तक विभिन्न चाडपर्व, जन्मदिन वा अन्य विशेष अवसरमा उपहार दिन सकिन्छ । रोचक शैलीमा बुनिएको कथा, सरल अंग्रेजी भाषा र रमाइला चित्र यसका विशेष आकर्षण हुन् । 

 

बालबालिका तथा किशोर किशोरीलाई मोबाइल तथा अन्य ग्याजेटका स्क्रिनबाट टाढा राख्न र पढ्ने बानीको विकास गर्न यस पुस्तकले मद्दत गर्ने विश्वास लिइएको छ । 

 

चराचुरुंगी र जनावरहरूबीचको अन्तरक्रियामार्फत उपन्यासले समानुभूति, सहकार्य, प्रेम र पारस्परिक निर्भरताको सन्देश प्रवाह गरेको छ । कौतुहल र मनोरञ्जनले भरिपूर्ण भएकाले कथावस्तु रोचक बनेको छ । यसले बालबालिकामा कल्पनाशीलता र संवेगात्मक पक्षको विकास गर्न पनि मद्दत गर्नेछ ।

कार्कीका दुई कृति ‘न्याय’ (संस्मरण) र  ‘कारा’ (उपन्यास) नेपाली भाषाका सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तकहरूमा पर्छन् । यसबाहेक उनी ‘लैङ्गिक समानता’ र ‘महिलावाद’ (नारीवाद) की पनि लेखक हुन् ।

 

पुस्तक अन्योल र अनिश्चितताको युगमा हुर्किरहेका विश्वभरका बालबालिकाका लागि अमूल्य उपहारका रूपमा आएको बताउनुभएको छ । १६८ पृष्ठ रहेको यो रंगीन पुस्तकको मूल्य ५५६ रूपैयाँ रहेको छ ।

 

पुस्तक मगाउन सम्पर्क : 9704902235 

मानवः शक्ति र बुद्धि

हामीले हाम्रा प्रजातिलाई होमो सेपियन्स अर्थात् ज्ञानी मानव भनेर नाम दिएका छौं । तर यस नामका लागि हामी साँच्चै योग्य छौं त ? यो प्रश्न विवादास्पद छ ।

पछिल्ला एक लाख वर्षमा मानवले निःसन्देह विशाल शक्ति हासिल गरेको छ । हाम्रो खोज, आविष्कार र विजयहरूको सूची बनाउने हो भने त्यसले धेरै पुस्तकहरू भरिनेछन् ।

तर शक्ति र बुद्धि (विवेक) एउटै कुरा होइनन् ।

यी एक लाख वर्षका खोज, आविष्कार र विजयहरूपछि पनि मानवता आज अस्तित्वकै संकटमा छ । हामी आफ्नै शक्तिको दुरुपयोगका कारण पारिस्थितिकीय पतनको सिमानामा पुगेका छौं । हामी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) जस्ता नयाँ प्रविधिहरू विकास गर्न व्यस्त छौं, जसले हाम्रो नियन्त्रणबाट बाहिर गएर हामीलाई नै दास बनाउने वा नष्ट गर्ने सम्भावना बोकेको छ ।

हाम्रो प्रजातिले यी गम्भीर संकटहरूसँग एकजुट भएर सामना गर्नुपर्नेमा उल्टै अन्तर्राष्ट्रिय तनावहरू बढ्दै गएका छन् । वैश्विक सहकार्य कमजोर हुँदै गएको छ । राष्ट्रहरूले अझै पनि नयाँ परमाणु हतियार सञ्चित गरिरहेका छन् र अर्को विश्वयुद्ध असम्भवजस्तो देखिँदैन ।

यदि हामी साँच्चै ज्ञानी मानव हौँ भने,

हामी किन यति आत्मविनाशक छौं त?

हामीसँग डीएनए अणुदेखि लिएर आकाशगंगासम्मको अद्भुत ज्ञान छ तर यसले जीवनका यी मूल प्रश्नहरूको उत्तर दिएको छैन–

हामी को हौँ? हामी किन छौं? राम्रो जीवन के हो र हामी कसरी बाँच्नुपर्छ?

आज पनि, विशाल जानकारीको युगमा बाँच्दाबाँच्दै, हामी हाम्रा प्राचीन पुर्खाहरूझैँ कल्पना र भ्रान्तिमा सजिलै फस्छौं।

मोहनमान सैँजूको बुधबारेदेखि चाकुपाटसम्मको यात्रा

 

आत्मकथा, आत्मवृत्तान्त, संस्मरणजस्ता आत्मकेन्द्रित विधामा पुस्तक प्रकाशनको लहर चलेको छ। आफू ओहोदामा रहँदा भएगरेका कामकारबाहीको प्रचार गर्ने, कुनै विवादमा आफ्नो प्रस्टीकरण दिनेलगायत उद्देश्यले यस्ता पुस्तक लेख्ने चलन छ। कतिपयले विरोधीमाथि प्रहार गर्ने र आफ्नो वैचारकि स्थापनाको औजारका रूपमा पनि यस विधालाई भरपूर उपयोग गरेका छन्। तर, धेरै विवादमा नआएका र विभिन्न सार्वजनिक ओहोदामा रहेर नीति निर्माणका काम गरेका मोहनमान सैँजूले फरक धारमा रहेर आत्मकेन्दि्रत पुस्तक लेखेका छन्, बुधबारेदेखि चाकुपाटसम्म। र, आफैँले विधागत नाम दिएका छन्, संस्मरण।

प्रकाशक माधुरी सैँजूले सुरुमै भनेकी छन्, बुधबारेदेखि चाकुपाटसम्म लामो यात्रा हो तर यो कुनै आत्मवृत्तान्त वा व्यक्तिगत गाथा होइन। पुस्तक पढ्दै जाँदा प्रकाशकको यो उक्ति बारम्बार सम्भिmइन्छ। वास्तवमा लेखकले आफ्नो व्यक्तिगत विवरण र अहम् प्रदर्शन हुन्छ कि भनेर एकदमै होसियारी अपनाएका छन्। उनले बढीभन्दा बढी कामको कुरा गर्न खोजेका छन्। व्यावसायिक जीवनमा भोगाइलाई केन्द्रमा राखेका छन्। यसमा पनि उनी आफ्नो तोकिएको काममा मात्र केन्दि्रत भएका छन्। नित्तान्त व्यक्तिगत र अनौपचारकि प्रसंगलाई सकेसम्म पुस्तकमा पर्न दिएका छैनन्।

अतिशय घटनाहरूको वृद्धि र संकटापन्नताः युवा र सञ्चारकर्मीले के गर्ने ?

हुन त ब्रम्हाण्डका कुनै पनि कुरा स्थिर छैनन् भन्ने मानिन्छ । हामी बसिरहेको ठाउँ नेपालमा पनि कुनै समय टेथिस सागर थियो भनिन्छ । अहिले संसारकै सबैभन्दा अग्लो चुचुरो सगरमाथासहितको हिमालय पर्वत शृंखला यहीँ उभिइरहेको छ र हामी त्यसैमा गर्व गरिरहेका छौं । अनि भूपरिवेष्ठित मुलुकका रुपमा समुद्रसम्मको पहुँचका लागि जुधिरहेका छौं ।

प्रकृतिमा यस्ता कैयन् कुरा छन्, जुन परिवर्तन भइरहन्छन् । वर्षभरि आउने ऋतुहरूको एउटा चक्र छ । त्यही चक्रले हाम्रा दैनिकी र व्यवहारलाई निर्देशित गरिरहेको हुन्छ। हामी नेपाली त झन् आकासे पानीको भरमा खेती गर्छौं । कम पानी पर्दा खेती बिथोलिन्छ । बढी पानी पर्दा बाढी र पहिरोले घरवाससँगै खेती पनि डुबाइदिन्छ, बगाइदिन्छ।

हुँदाहुँदा अब पानी नै नपरी सुख्खा पहिरोले सताउन थालेको छ । सिन्धुपाल्चोकको जुरे यसैको उदाहरण हो ।

हिउँ जमेका तालहरु अकस्मात् फुट्न थालेका छन् । कास्कीको पोखरामा आएको सेती नदीको बाढी यसको चेतावनी घन्टी मात्र हो भनेर विज्ञहरुले भनिरहेका छन् । मेलम्चीमा आएको बाढीलाई पनि पर्यावरणविद्हरुले सामान्यरुपमा लिएका छैनन् ।

यस्ता अनगिन्ती घटना छन्, जसले प्रकृतिमा उथलपुथल देखाइरहेको छ । धेरै अस्वाभाविक घटनाहरू विपत्ति बनेर आइरहेका छन् । 

यी अस्वाभाविक घटनाहरुमा कतिपय अवस्थामा हाम्रै व्यवहारहरु जिम्मेवार छन् भने कतिपय अवस्थामा नखाएको विषय लागिरहेको छ ।   

नेपाल हिमाली मुलुक भएकाले यहाँ जलवायुमा अस्वाभाविक परिवर्तनको असर तीव्ररुपमा परेको विभिन्न अध्ययनले देखाएको छ । 

हिमाली क्षेत्रमा हुने वर्षाको स्वरूप र चरित्रमा जलवायु परिवर्तनको गम्भीर असर मापन भएका छन् । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार सामन्यतः थोरैथोरै सिमसिम पानी र बढी हिउँ पर्ने उच्च हिमाली तथा हिमालपारिका मुस्ताङ–मनाङ क्षेत्रमा हिजोआज ठूलाठूला थोपाको घना पानी पर्न थालेको छ ।

ललिता निवास प्रकरणः बन्दी प्रत्यक्षीकरणको रिटमा सर्वोच्चले किन दियो परमादेश ?

काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले ललिता निवास जग्गा घोटाला प्रकरणमा भाटभटेनी सञ्चालक गुरुङसहित तीन जनालाई हिरासतमै राखेर अनुसन्धान गर्न नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी)लाई बाटो खुला गरिदिएको छ । यस्तै यस प्रकरणमा जोडिएका १७ जना आरोपीलाई पक्राउ गर्न रोक्ने न्यायाधीश ईश्वरप्रसाद खतिवडाले गत वर्ष जारी गरेको आदेश पनि खारेज गरिदिएको छ । उक्त आदेश खारेज भएपछि पक्राउ परेलगत्तै छुटेका मालपोत कार्यालय, डिल्लीबजारका तत्कालीन कर्मचारी कलाधर देउजा फेरि पक्राउ परेका छन् । अब ती १७ जनालाई पनि पक्राउ गरी अनुसन्धानलाई निष्कर्षमा पुर्‍याउन बाटो खुलेको छ । 

यही प्रकरणमा पक्राउ परेका नेपाल सरकारका सचिव कृष्णबहादुर राउतलाई भने विदेश जान नपाउने गरी रिहा गर्न सर्वोच्चले आदेश दिएको छ । सर्वोच्चका न्यायाधीशद्वय प्रकाशकुमार ढुंगाना र नहकुल सुवेदीको इजलासले अनुसन्धान चाँडो सक्न सीआईबीलाई परमादेशसमेत जारी गरेको छ । 

आज सर्वोच्च अदालतले बन्दी प्रत्यक्षीकरणका निवेदन र यसअघि सर्वोच्च अदालतबाट जारी भएको आदेशका सन्दर्भमा नयाँ आदेश जारी गरेको छ । बन्दीहरुमध्ये कसलाई रिहा गर्ने र कसलाई थुनेरै अनुसन्धान अघि बढाउने आदेशसँगै सीआईबीका नाममा थप परमादेश पनि जारी गरेको छ । यसको अर्थ र सन्देश के हुन सक्छ ? 

ग्यालेक्सी फोरकेका सम्पादक रामबहादुर रावलको ब्रिफिङ ।